Materiały siewne - Kukurydza
Kukurydza należy do najczęściej uprawianych roślin. Pod względem powierzchni uprawy zajmuje trzecie miejsce na świecie i ustępuje jedynie pszenicy i ryżowi. Z kukurydzy można uzyskać szereg rodzajów pasz idealnie komponujących się z innymi paszami gospodarczymi. Od wielu lat systematycznie rośnie popularność uprawy kukurydzy w Polsce. Areał uprawy tej rośliny szacuje się na poziomie 650-750 tyś ha. Wyrazem tego jest nie tylko wzrost areału uprawy, ale i uzyskiwanie wysokich plonów. Możliwe jest do osiągnięcia plon suchego ziarna na poziomie 80-100 q z l ha.
Kukurydza jest nie tylko wykorzystywana jako roślina pastewna, m.in. w żywieniu wielu gatunków zwierząt hodowlanych, zwłaszcza drobiu oraz bydła mlecznego opasowego, ale również jako roślina przemysłowa - w przemyśle spożywczym, spirytusowym, a ostatnio również jako surowiec energetyczny.
Wymagania jakościowe kukurydzy, wynikające z przeznaczenia produktu finalnego, wywołały istotne zmiany w agrotechnice. Podstawowe technologie uprawy to:
- technologia uprawy na kiszonkę dla bydła, wytwarzana z całych roślin zbieranych w odpowiedniej fazie dojrzałości.
- technologia uprawy na ziarno lub paszę z całych kolb (CCM).
Bardzo ważnym beznakładowym czynnikiem mającym wpływ na plon jest odpowiedni dobór odmiany. Wybór ten związany jest z regionem uprawy, a dokładniej ze wczesnością określaną tzw. liczbą FAO:
- Mieszańce wczesne - FAO do 220
- Mieszańce średniowczesne - FAO 230 - 250
- Mieszańce średniopóżne - FAO 260 - 290
Wybierając odmiany pod kątem użytkowania na kiszonkę, należy brać pod uwagę fakt, że odmiany średniopóźne są o 5-15% większe niż odmiany wczesne, jednak odwrotnie wygląda udział kolby i termin zbioru. Tak więc uzyskuje się z nich kiszonkę znacznie później. Uprawiając kukurydzę na kiszonkę należy opierać się na mieszańcach wcześniejszych.
Od szeregu lat odnotowuje się tendencje wyboru odmian coraz to późniejszych. W rejonach korzystnych do uprawy kukurydzy na ziarno i CCM (Dolny Śląsk, południowa część Wielkopolski, Kotlina Sandomierska, Zamojszczyzna i okolice Przemyśla, Podgórze Sudeckie i Karpat) uprawiać można odmiany wszystkich grup wczesności. W Polsce centralnej nie zaleca się uprawy odmian średniopóźnych (FAO 260-290). Natomiast powyżej linii Ostrołęka - Świecie - Piła - Szczecin zaleca się uprawę odmian najwcześniejszych.
Dokonując optymalnego wyboru należy oprzeć się na badaniach prowadzonych przez COBORU i PZPK. Prace genetyków w hodowli nowych odmian przebiegają w kierunku wyodrębnienia tzw. „genu zieloności" warunkującego utrzymanie zielonego pokroju roślin aż do dojrzałości pełnej. Cecha ta jest przydatna zarówno w uprawie na kiszonkę - zwiększona strawność materii, jak i w uprawie na ziarno - poprawia gospodarkę wodną roślin. Ponadto mieszańce tych odmian charakteryzują się większą odpornością na fuzariozę (fuzarioza jest chorobą powodująca między innymi przedwczesne zamieranie roślin i wyleganie ich).
Kukurydza nie ma zbyt dużych wymagań glebowych. Obserwowany wzrost areału uprawy tej rośliny częściowo wpłynął na utrzymującą się tendencję zmniejszania areału uprawy żyta. Wysokie plony otrzymuje się zarówno na lepszych, jak i na tych gorszych stanowiskach, przy czym - największe na glebach szybko nagrzewających się - próchnicznych.
Na osiągane plony mają wpływ: termin siewu, kultura gleby, dostępność wody, odczyn pH, nawożenie oraz pogoda. Na lżejszych stanowiskach zaleca się uprawianie kukurydzy na oborniku lub po roślinach okopowych. Najlepszym dla kukurydzy stanowiskiem w płodozmianie jest uprawa pookopowych i motylkowych. Kukurydzę uprawiać również można z powodzeniem w monokulturze, jednak jeśli nie jest to konieczne lepiej zrezygnować z takiego następstwa roślin. Na plantacjach, na których przez szereg lat uprawiano kukurydzę w monokulturze następuje szczególnie szybko namnażanie chorób np.: głowi pyłkowej kukurydzy, szczególnie w latach o łagodnych zimach. Najbardziej warunkującym plon czynnikiem w Polsce jest suma opadów w okresie wegetacji. Brak lub dostatek wody wprost proporcjonalnie wpływa na zapylenie, zaziarnienie kolb, czyli na plon. W warunkach braku wody plon całych roślin może być zadawalający pomimo spadku strawności, ale plon ziarna niestety nie. Bardzo ważne są opady na przełomie lipca i sierpnia, w okresie „wyrzucania" wiechy. Wybór mieszańców wcześniejszych obarczony jest mniejszym ryzykiem, przyczynia się do uzyskania optymalnego zaziarnienia i udziału kolby w plonie.
Przy tradycyjnym systemie uprawy zaleca się wykonanie jesienią orki przedzimowej. Orka wiosenna ze względu na straty wody nie jest wskazana. Wiosną należy ograniczyć prace do minimum. Wczesną wiosną wskazane jest włókowanie i 1 bronowanie mające na celu przerwanie ucieczki wody. Na ciężkich glebach wskazane jest płytkie kultywatorowanie na 2 tygodnie przed planowanym siewem nasion, co ma na celu przyspieszenie ogrzewania gleby. Bezpośrednio przed siewem - najlepiej na 1 godzinę przed, należy spulchnić glebę agregatem na głębokości 6-8 cm - na glebach lżejszych i 4-6 cm - na glebach cięższych.
Bardzo ważna jest precyzja siewu przy użyciu siewnika pneumatycznego. Różnice w kierunku uprawy na ziarno i kiszonkę sprowadzają się jedynie do gęstości siewu. Optymalny termin zasiewów przypada na termin 20 kwietnia - 5 maja. W tym czasie gleba powinna ogrzać się do temperatury 8°C, co warunkuje równomierne i szybkie wschody roślin. Naturalnymi zwiastunami optymalnego terminu zasiewów są: kwitnienie mniszka lekarskiego (mleczu), porzeczki, wczesnych odmian wiśni. Zbyt wczesny siew, szczególnie przy wczesnej wiośnie, może pogorszyć wschody, zaś siew późny, spowodować niedostatek wody, opóźnienie dojrzewania i pogorszenie wartości paszowej na skutek gorszego zawiązywania kolby. Optymalna obsada przy uprawie na kiszonkę to 9-10 roślin/m2, a w uprawie na ziarno zaleca się mniejszą obsadę - 8, a nawet 7 roślin/m2. Bardzo ważne jest również zachowanie tej samej głębokości umieszczenia ziarna zapewniające równomierne wschody i wyrównanie łanu. Optymalna głębokość siewu to 5 cm, a w przypadku opóźniania, nawet do 8-10 cm. Najczęściej stosowana jest rozstawa rzędów 75 cm - związana z możliwościami sprzętu do zbioru.
Nawożenie
Kukurydza ma stosunkowo wysokie wymagania nawozowe. Zaleca się zbilansowanie ich w oparciu o analizę gleby i kierunek uprawy. Średnie potrzeby dawek nawozowych dla uzyskania plonu 80 q suchego ziarna (czyli 110q CCM lub 160 q s.m. kiszonki) wynoszą: 135 kg N, 85 kg P2O5 i 185 kg K2O. Na glebach lżejszych można zmniejszyć nawożenie przy lepszej ich dostępności. Nawożenie fosforowe i potasowe najlepiej zastosować jesienią przed orką. Natomiast nawożenie azotowe należy wykonać wiosną. Na stanowiskach po zbożu dawkę azotu należy zwiększyć o 20 kg, a na stanowiskach po dobrych przedplonach można ograniczyć o 20-30 kg. Nawożenie azotowe na glebach lepszych można zastosować jednorazowo przed siewem w postaci nawozów wolno rozkładających się, np. mocznika. Natomiast na stanowiskach słabszych wskazane jest zastosowanie dzielonego nawożenia azotowego - przedsiewnie i pogłównie. Pogłównie należy nawozić kukurydzę dość wcześnie - przy wysokości 30 - 40 cm, zanim rośliny kukurydzy wytworzą charakterystyczny lejek. Sposób ten pomaga uniknąć poparzeń roślin, a w konsekwencji obniżki plonu. Jak już wcześniej było wspominane, na glebach lekkich zaleca się nawożenie obornikiem. Obornik zmniejsza ujemną reakcje na jakość gleby, a ponadto zapewnia większą dostępność wody w glebie. W przypadku obfitego nawożenia obornikiem możliwe jest zmniejszenie ilości nawożenia nawet do: 60 kg N, 50 kg P205 i zaniechanie nawożenia potasem.
Szczególnie zalecane jest stosowanie tzw. nawożenia startowego, polegającego na jednoczesnym wysiewie ziarna i nawozu. Nawożenie takie jest możliwe przy wykorzystaniu siewników precyzyjnych z podsiewaczami nawozów oraz specjalistycznych nawozów granulowanych, np. Umostart Super+Zn.
Powolny początkowy wzrost kukurydzy powoduje, że straty w wyniku zachwaszczenia mogą być bardzo duże. Optymalny dobór herbicydów i terminowe zabiegi to klucz do sukcesu. Dostępny jest szereg preparatów doglebowych i nalistnych zwalczających chwasty. Wyboru tych preparatów należy dokonać w oparciu o termin zastosowania, uwilgotnienia gleby (dotyczy skuteczności preparatów doglebowych), fazy rozwoju chwastów i kukurydzy, spodziewanych lub obecnych już chwastów. W przypadku nieprawidłowego wykonania zabiegu wskazane jest jego powtórzenie.
Wskazane jest również wykonanie nawożenia dolistnego szczególnie preparatami zawierającymi P2O5 i mikroelementy, np.: WUXAL TOP P.
Przydatność kukurydzy uzależniona jest od terminu zbioru. Im wyższa jest faza dojrzałości, tym większy jest udział ziarna w plonie. Natomiast spada ilość bogatego we włókno rdzenia i liści okrywowych. Ilość i jakość uzyskiwanej paszy zależy również od sposobu i technologii zbioru oraz metody konserwacji. Optymalnym terminem zbioru kukurydzy na kiszonkę jest dojrzałość woskowa, przy zawartości suchej masy 30-32 % w całych roślinach. W fazie dojrzałości woskowej ziarno jest już dobrze wykształcone, a kolby zawierają 45-50 % suchej masy. Opóźnianie zbioru kukurydzy na kiszonkę może nastręczyć szeregu problemów przy zakiszaniu i ugniataniu sieczki. O pełnej dojrzałości ziarna świadczy tzw. stadium czarnej plamki, czyli powstanie niewielkiego zczernienia u nasady ziarniaka, przy zarodku. Odmiany wczesne dojrzewają we wrześniu, zaś odmiany średniopóźne w październiku (nie dotyczy lat o nietypowym przebiegu pogody). Zbiór kukurydzy jest możliwy, kiedy zawartość wody w ziarnie wynosi mniej niż 38 %. Przystępując do zbioru należy przeanalizować koszt dosuszenia ziarna.
| Kukurydza Limagrain | |
|---|---|
| · LG 2195 | Opis |
| · LG 2222 | Opis |
| · LG 2243 | Opis |
| · LG 2244 | Opis |
| · LG 2265 | Opis |
| · LG 3215 | Opis |
| · LG 3225 | Opis |
| · LG 3226 | Opis |
| · GRACJA – DAWNE ANJOU 290 | Opis |
| · BANQUISE | Opis |
| Kukurydza Hodowli Polskiej | |
| · BLASK | Opis |
| · GROM | Opis |
| · BRDA | Opis |
| · BACA | Opis |
| · BUŁAT | Opis |
| · BZURA | Opis |
| · LOBER | Opis |
| · GLEJT | Opis |
| · REDUTA | Opis |
| · ROTA | Opis |
| · SAN | Opis |
| · WIGO | Opis |
| · BURAN | Opis |
| · CEDRO | Opis |
| · FIDO | Opis |
| · NIMBA | Opis |
| · PROSNA | Opis |
| · WIARUS | Opis |
| · WILGA | Opis |
| · DAKAPO | Opis |
| Kukurydza Saaten Union | |
| · ELECTRA | Opis |
| · ANNA | Opis |
| · SYSTEM | Opis |
| · SUNDAY | Opis |
| · RAVENNA | Opis |
| · TANGO | Opis |
| Kukurydza Maïsadour Semences | |
| · DAKOVO | Opis |
| · DHALA | Opis |
| Kukurydza Momont | |
| · MODERAT | Opis |
Zapraszamy do zakupu kwali- fikowanych nasion m.in. taki firm jak: Saaten Union, Limagrain Polska.
Kukurydza jest jedną z roślin o największym potencjale plonotwórczym i dużej wartości energetycznej. Coraz większe zainteresowanie tą uprawą wśród rolników, spowodowało że udział kukurydzy w strukturze zasiewów osiągnął już poziom 3%. Szczegolnie zainteresowanie to dotyczy kukurydzy uprawianej na ziarno.
Rzepak jest jedną z głównych roślin uprawianych od wielu lat w Polsce. Jest to uprawa nie tylko z tradycjami ale także z przyszłością.
